کد خبر: ۷۹۸۵۵
تاریخ انتشار: ۰۴ آذر ۱۳۹۶ - ۱۷:۲۷
ابوذر ترابی:
نهاد سیاست و الهیات سیاسی در جامعه ایران از نوعی کژ تابی در مفهوم و حتی کارکرد رنج می‌برد و به دلایل مختلفی با عناصری از سو ظن، بی‌اعتمادی و مشارکت ستیزی همراه بوده است.
مبنا و اساس سیاست و کنش‌گری بر مفاهمه و گفت‌وگو استوار است یا به عبارتی نقطه عزیمت آن از این نقطه اغاز می شود، که در خلال آن درک و فهم تازه‌تر و واقعی‌تری برای طرفین این فرایند تولید می‌شود. سیاست امروز بیش از فرایندی پیچیده و فنی که مولفه‌ها و متغیر های زیادی دارد به اظهار نظر ها و مواضع شاذ و بدیعی رسیده که نه به سیاست، شبیه است و نه شمایل و نشانی از کنش گری را با خود به همراه دارد.

سرویس سیاسی پویش، همواره در  سال‌های اخیر توجه به ضرورت گفت‌وگو و مفاهمه در بین جریانات سیاسی بار ها از زبان چهره های ارشد سیاسی مطرح شده است که به دلایل مختلف و علل گوناگونی ابتر مانده و محقق شدن آن  در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است و همیشه از سوی جریان‌های سیاسی  بیش از استراتژی و راهبرد به مثابه تکنیک و تاکتیک نگریسته شده که در راستای منافع کوتاه‌مدت و نه بلندمدت آن را به  کار گرفته اند. اساسا  طرح راهبردهای گفتگو محور اقدامی برای نشان دادن حسن نیت و توافق بر حداقل ها برای توازن منافع و کسب منافع حداکثری است که دو سوی گفت‌وگو در جربان یک بازی برد -برد  آن را دنبال می‌کنند و البته  پیش شرط آن به رسمیت شناختن سمت دیگر است. سوی دیگر این موضوع توجه به درک درست از هدف، انگیزه و راهبرد طرفین گفت‌وگو ست که راهبرد مفاهمه را به سمت شکست یا سوی پیروزی سوق می‌دهد. یعنی در فرایند گفتگو نه طرفین با سلب هویت و نادیده انگاشتن مطالبات و آرمان‌های خود به نتیجه می‌رسند و نه با بی اعتنایی به ارزش‌ها و ایده‌های دیگری طرفی خواهند بست. با توجه به این مسائل مذکور و در فضای عینی معطوف به امروز این ضرورت در بین دو جناح اصولگرا و اصلاح‌طلب هم درک می‌شود‌، روندی که در خلال آن نه قرار است اصلاح طلبان اصولگرا شوند و نه اصولگرایان به صفت اصلاح طلبی متصف شوند.

اما برای رفع مشکلات کشور و ترمیم شکاف‌ها و تلطیف مخاصمه و دشمنی‌هایی که سودی برای جامعه و مردم در بر ندارد بر اساس سازوکاری قانونی و مکانیزمی مورد اتفاق و اجماع با یافتن نقاط مشترک و تاکید برآن به رقابت سالم بپردازند و دریابند که جامعه ما از چالش های فراوانی رنج می برد که در صورت مهار نشدن ممکن است دیر یا زود به بحران تبدیل شود.این مشکلات و چالش ها از مسائل زیست محیطی مانند بحران آب و آلودگی هوا تا ناهنجاری های اجتماعی مانند اعتیاد ،خشونت، طلاق، فقر و تبعیض و فساد را شامل می شود که تجربه و سابقه به روشنی نشان می‌دهد که هیچ جناحی نمی تواند راسا و به تنهایی چاره ای برای آن بیندیشد. از طرف دیگر در حوزه های استراتژیکی همچون اقتصاد برای پیشگیری از بحران و چالش‌های بزرگ‌تر نیاز به اتخاذ تصمیمات بزرگی  در این عرصه پیچیده و حساس احساس می‌شود که طبعا انجام آن مستلزم وفاق و اتفاق و تفاهم است.

امروز استراتژیست‌ها و نظریه‌پردازان هر دو جناح سیاسی و اجتماعی کشور می‌دانند که گفت‌وگو و مفاهمه که نه قرار است به مستحیل شدن یا استخفاف که به اقتدار و استعلای کشور ختم شود، ضرورت روشن و آشکاری است که سیاست را احیا و منافع کشور را تامین  می کند . اساسا در سیاست با نگاه صفر و صدی نمی توان گرهی گشود یا انسدادی را رفع کرد، بلکه این عرصه محل تعامل و تفاهم است. در عصر حاضر که عصر اعتدال هم  هست  و تعادل در برابر تقابل و تفاهم در برابر تخاصم معنای جدیدی یافته است گفت‌وگو معبر و رهگذری است که هم سیاست را التیام می دهد و هم با بهبود آسیب های وارد شده بر آن با تاکید بر قانون و سازوکار های تعبیه شده در آن  راهکاری مشترک بر مبنای دیالوگ پیدا می‌کند که منافع ملی و مصلحت عمومی کشور را پایه و مبنا می داند.

گفت‌وگو در  معنایی کار کرد گرایانه ما را متوجه  می‌کند  که دو جناح چپ و راست در فضایی انسداد گونه نه توانایی حذف و نه توانایی نادیده گرفتن یکدیگر را دارند، لایه‌های خردورز و عاقل با گرایش به گفت‌وگو و اتفاق و اجماع بر سر اشتراکات را در مقابل  نحله‌های تندرو و افراطی که در هر دو جناح سیاسی کشور وجود دارند قرار می‌دهد که  با دمیدن بر تنور رادیکالیسم و افراط گری با جعل و استحاله مفهوم گفتگو و تشکیک در ضرورت آن برای حل چالش ها و مشکلات کشور همواره این راهبرد معقول و مشروع را چنان نحیف و نزار کرده‌اند که سخن گفتن از گفتگو و مفاهمه به گناهی نابخشودنی  تبدیل شده که گرایش به آن را نه تنها سازش کاری که عدول از اصول جناحی و عبور از مبانی  گفتمانی جناح متبوع خود تلقی می کند، که  صفاتی  مانند بی‌اعتمادی  و احساس عدم امنیت در شکل گرفتن این تصویر نقش زیادی دارد و برای کاستن از نقش مخرب این عوامل ضرورت  نهاد سازی مبتنی بر درک و نه تحمل ،یا تبدیل بردباری سلبی به مدارای ایجابی را ایجاد می کند.

*ابوذر ترابی

پربازدید ها
آخرین اخبار